Remanent

Dyskusja.

Moderator: coolaj

Remanent

Postprzez Magdalena » Sob Gru 29, 2007 11:32 am

Jak wygląda prawnie sprawa remenentów? Chodzi mi konkretnie o taką sytuacje gdy podczas remanentu nie wszystko się zgadza jak to zawsze bywa czy pracownicy muszą ponosić koszty finansowe za niezgodność towaru? I czy pracownicy muszą podpisywać odpowiedzialność finansową na piśmie za towar skoro sami nie wprowadzają towaru na stan? Dlaczego mają płacić za braki w towarze po remanencie?
Magdalena
 
Posty: 2
Rejestracja: Sob Gru 29, 2007 11:13 am

Ogólna odpowiedzialność materialna pracownika - komentarz

Postprzez Prawnik » Nie Gru 30, 2007 10:13 am

1. Pracownicza odpowiedzialność materialna ma na celu umożliwienie pracodawcy uzyskania od pracownika odszkodowania wówczas, gdy w sposób zawiniony naraził pracodawcę na szkodę. Kodeks pracy przewiduje dwa rodzaje odpowiedzialności pracowników za szkodę - odpowiedzialność powszechną obejmującą wszystkich pracowników oraz odpowiedzialność kwalifikowaną, która powstaje wówczas, gdy pracownikowi w ramach dodatkowej umowy powierzono mienie pracodawcy do wyliczenia się lub zwrotu.

2. Żądanie odszkodowania od pracownika, który wyrządził szkodę w mieniu pracodawcy, obojętnie umyślnie czy nieumyślnie, zależy od swobodnej decyzji pracodawcy. Jeżeli pracodawca zdecyduje się na zastosowanie wobec pracownika, który spowodował szkodę w jego mieniu, kary porządkowej zamiast żądania wyrównania szkody, to będzie to jego swobodny wybór. Nałożenie kary porządkowej za wyrządzenie szkody nie pozbawia pracodawcy, jeżeli taka będzie jego wola, możliwości dochodzenia od pracownika odszkodowania. Pracodawca, który zdecyduje się dochodzić od pracownika odszkodowania za zawinioną szkodę, podlega reżimowi przepisów o odpowiedzialności materialnej.

3. W rozdziale pierwszym uregulowane są zasady powszechnej odpowiedzialności pracowników za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy. Odpowiedzialność ta powstaje automatycznie z chwilą nawiązania stosunku pracy. Obowiązek dbałości o mienie pracodawcy jest podstawowym obowiązkiem pracownika (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.). Każdy pracownik jest obowiązany z własnej inicjatywy nie tylko powstrzymać się od działań, które mogłyby pracodawcy wyrządzić szkodę, ale także należy do niego podejmowanie, bez polecenia przełożonych, takich działań, które służą ochronie mienia pracodawcy.

4. Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy wówczas, gdy powstała ona wskutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Oznacza to, że pracownik, który dołożył wymaganej staranności do wykonania swego obowiązku, a mimo to naraził pracodawcę na szkodę, nie będzie za tę szkodę ponosił odpowiedzialności. Szkody powstałe wskutek tego rodzaju zachowania pracownika mieszczą się w granicach ryzyka gospodarczego czy osobowego pracodawcy. Na pracodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia zarówno szkody, jak i winy pracownika.

5. Kodeks pracy nie zawiera definicji pojęcia winy. Dlatego też do odpowiedzialności materialnej pracownika stosuje się ogólnie przyjęte pojęcie winy, zgodnie z którym wina umyślna istnieje wtedy, gdy pracownik chce wyrządzić szkodę i działa celowo, albo wtedy, gdy zachowując się bezprawnie, przewiduje możliwość wyrządzenia szkody i godzi się na to z całą świadomością. Wina umyślna jest zawsze wynikiem świadomego działania pracownika zmierzającego do wyrządzenia szkody.

Wina nieumyślna nie jest wynikiem świadomego działania. Polega ona na ogół na zaniedbaniu określonej, wymaganej staranności o mienie pracodawcy. Przy ocenie stopnia zaniedbania pracownika bierze się pod uwagę jego doświadczenie życiowe i zawodowe, które mogło mu pozwolić na przewidzenie, że swoim postępowaniem narazi pracodawcę na szkodę. Wina nieumyślna przejawia się tym, że pracownik przewiduje możliwość wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy, lecz szkody tej spowodować nie chce i bezpodstawnie przypuszcza, że mimo jego niewłaściwego postępowania szkoda nie nastąpi. Nie występuje tu więc chęć wyrządzenia szkody ani też godzenie się z możliwością jej powstania, tak jak to ma miejsce przy winie umyślnej. Przeciwnie, pracownik nie chce spowodować szkody w mieniu pracodawcy, lecz jego przypuszczenie, że mimo zaniedbania określonych obowiązków szkoda nie powstanie, jest wynikiem świadomego niedbalstwa.

Wina nieumyślna występuje także wtedy, gdy pracownik w ogóle nie przewiduje możliwości powstania szkody w wyniku nienależytego wykonywania przez niego obowiązków pracowniczych, czy też niewykonania ich wcale, ale w konkretnych okolicznościach mógł i powinien był taką ewentualność przewidzieć. Pracownikowi można w takim przypadku przypisać działanie lekkomyślne.

Przy braku odmiennych uregulowań przez przepisy prawa lub zgodną wolę stron stanowiących inaczej, przyjmuje się, że pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za wszelką, nawet najlżejszą, winę.

6. Pracownik nie może bronić się przed odpowiedzialnością materialną tym, że „pracował jak dotychczas”, wówczas gdy sytuacja wymagała z jego strony konkretnych działań w celu ochrony mienia pracodawcy. Nie może się też powoływać na polecenie przełożonych, jeżeli naruszało ono w sposób wyraźny przepisy prawa lub groziło niepowetowaną szkodą dla pracodawcy. Nie może natomiast ponosić odpowiedzialności materialnej za szkodę w mieniu pracodawcy pracownik, który wykonał polecenie przełożonego w dobrej wierze, nie wiedząc, że jest ono bezprawne i naraża pracodawcę na szkodę. Takiemu działaniu pracownika nie można przypisać winy.

7. Stopień wymaganej od pracownika staranności, na niezachowaniu której może polegać jego wina, zależy przede wszystkim od powierzonych mu obowiązków, najczęściej określonych zakresem czynności, a także od okoliczności takich, między innymi, jak trudności związane z pracą, poziom techniki, organizacji pracy, przygotowanie zawodowe pracownika.

Pracownik może być odpowiedzialny za szkodę tylko wtedy, gdy przy wypełnianiu obowiązków nie wykazał należytej staranności i rozsądku. Nie można wymagać od pracownika całkowicie bezbłędnej i wzorowej pracy. Pracownik nawiązując stosunek pracy zobowiązuje się bowiem do wykonania pracy określonego rodzaju, a nie do osiągnięcia przewidywanego przez pracodawcę rezultatu. Odpowiedzialność materialna za szkody wyrządzone pracodawcy występuje wówczas, gdy szkoda jest następstwem działania lub zaniechania pracownika w ramach obowiązków wynikających z łączącego strony stosunku pracy.

W wyroku z dnia 16 lutego 1981 r., IV PR 22/81 (niepublikowanym) Sąd Najwyższy stwierdził: „Przy rozważaniu odpowiedzialności pracownika w świetle przepisu art. 425 k.c., który ma zastosowanie zarówno do odpowiedzialności deliktowej, jak i kontraktowej (por. orzeczenie SN z dnia 22 października 1975 r., V PRN 4/75; OSNCP 1976, nr 5, poz. 90), osoba, która z jakichkolwiek powodów znajduje się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, nie jest odpowiedzialna za szkodę w tym stanie wyrządzoną. Zgodnie z art. 428 k.c. w takiej sytuacji zachodzi potrzeba rozważenia, czy pomimo zwolnienia pozwanego od odpowiedzialności z powodu jego niewątpliwej niepoczytalności w świetle opinii lekarskiej powołanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasady współżycia społecznego przemawiają za uwzględnieniem powództwa, choćby tylko w pewnej części przy rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.”

8. Uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 1975 r., V PZP 13/75 (OSNCP 1976, nr 2, poz. 19) w przedmiocie materialnej odpowiedzialności pracowników (art. 114, 115, 117 § 3, art. 119 § 1, art. 121, 122, 124, 126 § 2 i art. 127 k.p.):

I. Kodeks pracy wyczerpująco normuje odpowiedzialność materialną pracowników, ustanawiając podstawy tej odpowiedzialności odmiennie od podstaw przyjętych w kodeksie cywilnym. Pracownik ponosi materialną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy na zasadzie winy.

II. Na pracodawcy spoczywa ciężar wykazania, że szkoda powstała z winy pracownika. W razie powierzenia pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się wystarczy wykazanie przez pracodawcę, że szkoda jest następstwem nierozliczenia się pracownika. Nie odnosi się to do wypadków, gdy pracownik odpowiada na zasadach przewidzianych w art. 114 - 116 i 118 k.p.

III. Ilekroć kodeks pracy przewiduje odpowiedzialność w pełnej wysokości, rozumie się przez to odpowiedzialność w granicach rzeczywistej straty i utraconych korzyści.

IV. Jeżeli się okaże, że część szkody nie obciąża pracownika, sąd może wezwać do udziału w sprawie kierownika lub innego pracownika odpowiedzialnego za przyczynienie się pracodawcy do powstania lub zwiększenia szkody, mając jednak na uwadze, że nie ponoszą oni ryzyka związanego z działalnością zakładu.

V. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 119 § 1 k.p. ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, w granicach rzeczywistej straty pracodawcy. Ograniczone jest ono do 3 - miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Wynagrodzenie pracownika ustala się na podstawie pobieranych przez niego zarobków u poszkodowanego pracodawcy w dacie wyrządzenia szkody według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

VI. Jeżeli pracownik wyrządził odrębnymi czynami kilka szkód, odpowiada za każdą z nich oddzielnie.

VII. Odszkodowanie określone z mocy art. 119 § 1 k.p. w wysokości 3 - miesięcznego wynagrodzenia pracownika może być obniżone na podstawie art. 121 k.p. Na podstawie tego przepisu może być także obniżone odszkodowanie za szkodę w mieniu powierzonym.

VIII. Umyślne wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 122 k.p. zachodzi wówczas, gdy pracownik objął następstwa swego czynu zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym.

IX. Jeżeli szkodę w sposób określony w art. 122 k.p. spowodowało kilku pracowników lub pracownik z inna osobą, to odpowiedzialność ich jest solidarna. Gdy za wspólnie wyrządzoną szkodę jeden sprawca ponosi odpowiedzialność w pełnej wysokości, a pracownik w ramach winy nieumyślnej w ograniczonym zakresie (art. 119 § 1 k.p.), to naprawienie szkody przez któregokolwiek z nich zwalnia wobec pracodawcy pozostałych dłużników.

X. Wysokość odszkodowania, o której mowa w § 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 października 1975 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 191), podlega - w razie sporu - kontroli sądu.

Uchwała ta miała charakter wytycznych. Według stanu prawnego obowiązującego od 1989 r. instytucja wytycznych została zniesiona, a zgodnie z uchwałą Kw. Pr. 5/92, podjętą w dniu 5 maja 1992 r. na posiedzeniu pełnego składu Sądu Najwyższego (OSNCP 1993, nr 1 - 2, poz. 1) wytyczne w zakresie wykładni prawa i praktyki sądowej uchwalane na podstawie poprzedniego stanu prawnego nie mają już mocy zasad prawnych. Są one jednak nadal powoływane w orzecznictwie, a w zakresie dotyczącym odpowiedzialności materialnej pracowników są nadal przydatne w praktyce, gdyż nie straciły aktualności mimo zmian legislacyjnych.

9. Z orzecznictwa:

- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1976 r., IV PR 331/75 (OSP 1977, nr 1, poz. 18 z glosą G. Bieńka): „Zawinione przez pracownika - w sposób nieumyślny - uszkodzenie opakowań uzasadnia jego odpowiedzialność materialną na podstawie art. 114 i nast. k.p. i wyłącza reżim odpowiedzialności za mienie powierzone z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 i nast. k.p.). Za szkodę wynikłą z uszkodzenia mienia pracownik może ponosić odpowiedzialność w pełnej wysokości w razie wykazania, że jego działanie lub zaniechanie pozostaje w związku przyczynowym z wyrządzoną szkodą i ma charakter działania umyślnego w rozumieniu art. 122 k.p.”

Kodeks pracy wyraźnie wprowadził rozróżnienie między odpowiedzialnością materialną każdego pracownika, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę (art. 114), ustanawiając w tym wypadku odszkodowanie limitowane do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika (art. 119 § 1), a odpowiedzialnością za mienie powierzone pracownikowi z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się. W tym ostatnim wypadku pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu (art. 124 § 1 i 2 k.p.), z tym że może się on od ciążącej na nim odpowiedzialności zwolnić w całości lub w części, gdy wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych (art. 124 § 3 k.p.).

- Wyrok SN z dnia 12 czerwca 1975 r., I PR 415/74 (PiZS 1976, nr 11, s. 66): „Odpowiedzialność materialna radcy prawnego, jak każdego pracownika, kształtuje się pod rządem kodeksu pracy tylko w granicach zawinienia, przy czym niezbędną przesłanką uzasadniającą odpowiedzialność materialną jest wykazanie, że na skutek zawinionych zaniedbań w zakresie należytego wykonania obowiązków pracowniczych pracodawca poniósł szkodę”.

- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 marca 1993 r., III APr 12/93 (OSA 1993, nr 5, poz. 32): „Postępowanie pracownika zatrudnionego w charakterze kierowcy, który nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku doprowadzenia samochodu z odebraną dla pracodawcy przesyłką - bezpośrednio po powrocie z trasy, a pozostawia samochód w porze nocnej w nieznanym miejscu, stanowi naruszenie obowiązku pracowniczego uzasadniające przypisanie mu odpowiedzialności materialnej za ujawniony w przesyłce brak - na podstawie art. 114 k.p.”.

- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1998 r., I PKN 563/97 (OSNAPiUS 1999, nr 7, poz. 232): „1. Wyznaczenie pracownika przedsiębiorstwa państwowego jego zarządcą komisarycznym, przy braku innych postanowień umownych, powoduje przekształcenie treści dotychczasowego stosunku pracy w zakresie stanowiska. 2. Winę osoby zarządzającej jednostką organizacyjną pracodawcy w wyrządzeniu szkody należy oceniać z uwzględnieniem tego, że nie można od niej wymagać znajomości wszystkich specjalistycznych zagadnień związanych z funkcjonowaniem zakładu.”
Prawnik
 
Posty: 25
Rejestracja: Wto Cze 05, 2007 12:35 pm

Postprzez Magdalena » Nie Gru 30, 2007 10:35 am

Dziękuję za szybką odpowiedź
Magdalena
 
Posty: 2
Rejestracja: Sob Gru 29, 2007 11:13 am


Wróć do PRAWO PRACY

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Google [Bot] oraz 1 gość

cron